IIGS Logo IIGS Nieuwsbrief - mei/juni 1999
English ~ Dansk ~ Deutsch ~ Español ~ Suomi ~ Français ~ Nederlands ~ Norsk ~ polski ~ Português ~ Svenska

Praktisch advies over het conserveren van oude documenten
door Diane Nichols, 150atf@sgi.net
Dit artikel is voor het eerst verschenen op 29 april 1999 op de PAALLEGH-L Rootsweb mailinglijst. Het wordt hier opnieuw afgedrukt met toestemming van de auteur.

Oude documenten zijn vaak opgerold of opgevouwen en worden vaak jarenlang bewaard in cederhouten kasten en laden voordat iemand ze in een andere la stopt. Ze zijn verouderd qua vorm en kunnen bij aanraking breken. Ze zijn droog en moeten gehydrateerd worden.

Kijk eens rond in je huis of je een bak met een nauw sluitend deksel kunt vinden (maar niet zo nauw sluitend, dat de bak omgedraaid moet worden om er greep op te krijgen om het deksel er van af te halen). Ik heb een nieuwe gegalvaniseerde vuilnisbak gebruikt, maar een kleinere bak kan ook als je alleen maar een paar documenten hebt in kwartoformaat.

Plaats een zware kom met een platte bodem binnen in de (schone) bak. In DIE kom plaats je een glas water. De documenten kun je met enkele tegelijk aan de buitenkant van de kom plaatsen in de grote bak (maar niet in het water alsjeblieft). Zorg ervoor dat ze stabiel genoeg zijn zodat ze niet om zullen buigen in het water. Sluit het deksel van de bak en laat het enkele uren staan. Het spreekt vanzelf, dat de bak uit de buurt gehouden moet worden van honden, kinderen en moeders die constant alles schoonpoetsen! Plaats het in een logeerkamer en doe de deur dicht.

Na een paar uur kontroleer je het papier. Buig het om te kontroleren hoe goed het openrolt of openvouwt of gewoon goed aanvoelt. (Het is net als met het maken van deeg - je leert hoe het moet voelen.) Sommige papieren hydrateren erg snel. Ik heb al eens een superdik huwelijkscertificaat uit het begin van deze eeuw er 24 uur in moeten houden, maar veel papieren hydrateren binnen zes uur.

Koop wit vloeipapier in een winkel voor kunstartikelen. Leg één vel vloeipapier op een tafel en spreid de documenten zo plat mogelijk op het vloeipapier. Kontroleer dat omgevouwen hoeken gladgestreken zijn en gescheurde hoekpunten dicht bij elkaar liggen. Je kunt hierbij en bij de volgende stappen heel goed gebruik maken van een set pincetten zoals postzegelverzamelaars die gebruiken. Leg er een ander vloeipapier boven op. Plaats zware boeken op dit geheel (een set encyclopedieën kan hierbij goede diensten verrichten).

Het vloeipapier zal al het overvloedige vocht opnemen en ik heb nog nooit een probleem gehad met schimmel. Laat de boeken 12 tot 24 uur op de documenten liggen. Als ze op gaan rollen wanneer je de boeken er af haalt, dan moeten ze ofwel nog langer platgedrukt worden ofwel nog meer gehydrateerd worden (alhoewel dat erg zeldzaam is.)

Nadat je de boeken van de documenten hebt gehaald kun je beginnen met reparatie. Wat vlekken hier en daar van vuil en potlood kun je het beste met een vlakgom verwijderen. Gebruik geen andere soort. Alleen professionals kunnen andere schoonmaakprodukten gebruiken, en het vlakgom moet uiterst voorzichtig gehanteerd worden.

Een bedrijf genaamd Light Impressions (meer informatie over dit bedrijf aan het eind van dit artikel) verkoopt een Filmoplast P reparatie tape (transparant). Ik herstel en repareer altijd op de achterzijde van het document. De tape is pH neutraal en vergeeld niet. Het kan ook weer verwijderd en opnieuw gebruikt worden tijdens de procedure van het aanbrengen van de tape, wat goed van pas komt voor diegenen die dit voor het eerst doen. Gebruik nooit plakband. Verwijder oude tape als het de documentlaag van het papier niet zal beschadigen. Normaal gesproken valt het er gewoon af.

De plastic enveloppen zijn goed voor het bewaren van kleinere documenten. Ik koop de mijne tijdens een reclame actie van een supermarktketen (en betaal soms rond de 8 gulden voor 50 stuks). Bedrijven gespecialiseerd in archivering vragen een veel hogere prijs. Maar veel documenten hebben een grotere bewaarplaats nodig. Bij Light Impressions kocht ik ook een pak grote plastic vellen en een zwaarder soort plastic op een rol. Om deze te gebruiken heb je dubbelzijdig plakband nodig. Zorg ervoor dat je Ph neutrale tape koopt.

Snij twee stukken plastic die ongeveer twee tot drie centimer groter zijn dan het document dat je hebt. Leg het document dat je gerepareerd en plat hebt gemaakt in het midden van een stuk plastic. Neem een stuk dubbelzijdig plakband en plaats het voorzichtig van één hoek van het document naar een andere, en laat daarbij ongeveer een halve centimeter ruimte over tussen het document en de tape. Herhaal dit aan elke zijde, en zorg voor ruimte als een "luchtgaatje" van enkele milimeters bij elke hoek. Aan de bovenzijde van de tape zal er een papieren randje zijn. Laat dat voorlopig maar gewoon zitten.

Leg er een ander stuk plastic bovenop. Plaats een klein gewicht boven op de stapel, zo dat je vellen niet gaan schuiven als je er mee werkt. Met je pincet haal je één rand van papier van een lengte van de tape af. Verwijder het en druk daar vervolgens de twee stukken plastic op elkaar. Herhaal dit telkens opnieuw voor iedere zijde. Het kan lastig zijn om dit te doen zonder een rimpel te veroorzaken, maar je kunt de tape gedurende een tamelijk lange tijd verwijderen. Ik gebruik een oude roller om de tape glad te strijken nadat ik het gekontroleerd heb. Knip buitenkantrestjes af als dat nodig mocht zijn. Bewaar plat in een archiefdoos of een kunstenaars portfolio voor het beste behoud.

Het eerste document zal je zenuwen op de proef stellen, maar het is echt eenvoudig.

Meer informatie kun je vinden op de volgende websites:

Ik koop bij een bedrijf genaamd Light Impressions, (http://www.lightimpressions.com/), 439 Monroe Avenue, P. O. Box 940, Rochester, NY 14603-0940. Ik doe dat al sinds ongeveer 13 jaar en heb nog nooit een probleem gehad met een bestelling. Ze hebben een prijslijst waarbij aankopen in het groot minder kosten dan een enkel exemplaar, dus vraag ook aan je vrienden die documenten hebben voordat je je bestelling plaatst. Probeer de best mogelijke prijs te krijgen.

Maar je KUNT een of twee stuks van iets kopen, wat iets is dat bij veel archiveerbedrijven niet mogelijk is.

Abbey/Watchung
http://www.abbeyw.com/index.html

Conserveren van je foto's en gegevens - Suite101.com
http://www.suite101.com/article.cfm/genealogy/13518

Behoud van archiefbestanden: Onderhoud van bestanden bij de Nationale Archieven
http://www.nara.gov/nara/preserva/maintena/hm1.html

Wereldwijd archiveerartikelen - Archiveerartikelen voor archivarissen en genealogen - Hoofdpagina
http://www.globalgenealogy.com/archival.htm

Tips over beschermende hoezen voor pamfletten
http://www.archival.com/NA8.html


Onderzoek je bronnen ~ Conserveren van oude documenten ~ Dateren van je voorouders ~
Van de Research Help Desk ~ Patronen van naamgeving ~ Hulp Gevraagd ~
Terug naar de inhoudsopgave van de Nieuwsbrief van mei/juni


Home Pagina ~ Wereld Dorp ~ IRC ~ Bibliotheek ~ Nieuwsbrief ~ Projekten Registratie ~ Universiteit ~ FAQ ~ Lijsteigenaars Team ~ Vertalers Team ~ Webmasters


© 1997-2003 IIGS™
IIGS is een handelsmerk van de International Internet Genealogical Society

Supervisie door het IIGS™ Webmaster Team
Creatie & Onderhoud door het IIGS™ Nieuwsbrief Team

Herzien: 14 juni 1999