IIGS™ Nieuwsbrief - April 1999
English ~ Dansk ~ Deutsch ~ Español ~ Suomi ~ Français ~ Nederlands ~ Norsk ~ polski ~ Português ~ Svenska
IIGS™ Nieuwsbrief - April 1999
Alhoewel mijn beperkte kennis over de copyright wetten alleen betrekking heeft op de wetten van de Verenigde Staten, zijn de wetten over copyright en de daarmee samenhangende onderwerpen min of meer gelijk, in welk land men ook woont. Dit artikel gaat hoofdzakelijk over copyright rechten in de Verenigde Staten, maar hopelijk zal het ook duidelijkheid brengen over enkele internationale onderwerpen.
Sommige mensen zijn misschien verbaasd, dat de Werkgroep voor de Nationale Informatie Infrastructuur stelt, dat de mensen die het raamwerk van de grondwet van de Verenigde Staten samenstelden, "het copyright zelf als de motor van vrije meningsuiting" wilden zien, en niet om auteurs voor hun moeilijke werk te belonen. Copyright betekent precies wat het woord "kopierecht" al zegt: het exclusieve recht om kopieën van een werk te maken en te verspreiden. Het is de "economische drijfveer om ideeën te creëren en te verspreiden", schrijft de Werkgroep.
Copyright beschermt het werk van auteurs en het vormt pas op de tweede plaats een middel om economische beloning te garanderen. De mensen die ons land hebben gesticht meenden dat het aanmoedigen van creativiteit, door auteurs een tijdelijk monopolie over hun werk te geven, voordelen voor het publiek en de jonge natie op zou leveren.
Het copyright biedt geen bescherming voor ideeën, procedures, processen, systemen, werkwijzen, concepten, principes of ontdekkingen. Uitgezonderd van copyright bescherming zijn ook titels, namen, korte frases en slogans, alhoewel sommige hiervan door een handelsmerk beschermd kunnen worden.
Op zo'n manier worden dus de originele werken van creativieit beschermd, maar feiten en ideeën genieten die bescherming niet. De gedachte hierachter is dat feiten en ideeën de bouwstenen vormen van creativeit en dat ze buiten de bescherming van copyright vallen om verdere creativiteit aan te moedigen.
Door de jaren heen zijn er in de jurisprudentie door een reeks uitspraken van rechtbanken maatstaven en standaarden ontstaan over het toekennen van copyright, waardoor de nogal brede concepten in de Copyright Wet nader gedefinieerd zijn. De originele Copyright Wet van 1790 (de datum waarop de wet door President George Washington werd ondertekend en van kracht werd) heeft drie grote herzieningen ondergaan (1870, 1909 en 1976) omdat nieuwe technologieën het noodzakelijk maakten om de wet aan te passen.
De "Fair Use Doctrine" (Eerlijk Gebruik) en "Public Domain" worden vaak verkeerd geïnterpreteerd. Eerlijk gebruik vormt een van de beperkingen op het copyright dat bedoeld is om een evenwicht te krijgen tussen het monopolistische (alhoewel slechts tijdelijk) belang van de auteur van het originele, creatieve werk enerzijds en het algemeen belang anderzijds. De belangrijkste drijfveer achter het copyright is het aanmoedigen van creativiteit en daarom hebben rechtbanken consequent vastgehouden aan dit uitgangspunt en beslist dat bepaalde beperkte vormen van gebruik van een werk waarop copyright van kracht is geen inbreuk maakt op het copyright als het gaat om gebruik voor onderzoek, onderwijs, kritiek, commentaar of nieuwsgaring om slechts enkele van de meest gangbare uitzonderingen te noemen.
Genealogen moeten zich er van bewust zijn dat de rechtbanken geen begrip opbrengen voor aangeklaagden die beweren onwetend te zijn van de wet. De bewijslast rust zelfs niet eens op de houder van het copyright, maar op de aangeklaagde (van het overtreden van het recht).
Het heeft ook geen zin om de ernst van het overtreden van copyright te bagatelliseren vanuit de gedachte, dat de houder van copyright toch niet naar de rechter zal stappen, omdat het hem geld zou kosten om een proces aan te spannen. Als de rechtbank ten gunste van de houder van het copyright oordeelt, dan moet de aangeklaagde de juridische kosten betalen die de houder van het copyright gemaakt heeft.
Ten dele is Copyright rechtspraak zo ingewikkeld omdat er voortdurend van geval tot geval definities en wijzigingen op die definities in de uitspraken van de rechtbanken tot stand komen. De opkomst van computer technologie en het Internet hebben bijgedragen aan de complexe vraagstelling of iets een inbreuk op het copyright vormt of niet.
Alhoewel we hier niet tot in detail in kunnen gaan op de copyright wetten, zijn er toch enkele gebieden waarop genealogen die gebruik maken van het Internet gevaarlijk terrein betreden. Hieronder volgen enkele voorbeelden van onderwerpen die afkomstig zijn van online forums:
- Alles is Public Domain in het computertijdperk.
- Niet waar! Public Domain slaat alleen op de werken waarvan het copyright verlopen is of werken die nooit voor copyright bescherming in aanmerking kwamen. Onder de huidige wetten worden werken die na 1 januari 1978 gemaakt zijn automatisch beschermd gedurende het leven van de auteur plus nog 50 jaar na het overlijden van de auteur. (U.S. Copyright Office Circular #1) Ten tweede is het volgens de wet niet langer vereist dat er op werken die vanaf 1978 gemaakt zijn een aparte vermelding van copyright staat en het is ook niet nodig om het te laten registreren. Werken die vóór 1978 gemaakt en gepubliceerd zijn moeten nog steeds een copyright bericht vermelden. De copyright termijn voor dergelijke werken was 28 jaar vanaf de datum van publicatie. Vernieuwing was mogelijk in het 28ste jaar en de wet van 1976 heeft deze termnijn van vernieuwing uitgebreid naar 47 jaar.
Correctie: De Sonny Bono Copyright Termijn Verlenging Wet zorgde voor een verlenging van de termijn van copyright van, over het algemeen, nog eens 20 jaar. De Wet trad in werking op 27 oktober 1998.
- Vertalingen van werken waarop copyright rust zijn zelf originele en creatieve werken .
- Een vertaling wordt als een afgeleide van een origineel, creatief werk beschouwd. De vertaling is beschermd door copyright, maar de persoon die het vertaalde werk heeft gemaakt en gepubliceerd moet hiervoor toestemming krijgen van de houder van het originele werk. Volgens de Werkgroep, "is een afgeleid werk een werk dat gebaseerd is op één of meer werken die eerder bestonden.…Het copyright in een afgeleid werk of bloemlezing … heeft alleen betrekking op de bijdrage van de auteur van het afgeleide werk of de bloemlezing (de bewerker), en heeft geen invloed op de copyright bescherming die geboden wordt aan het materiaal dat al eerder bestond."
- Het doorsturen van berichten van de ene Internet mailing lijst naar een andere is geen inbreuk op copyright.
- Fout! "Electronische netwerk transmissies van de ene computer naar een andere, zoals e-mail, bevindt zich op beide computers in het RAM (random access memory), maar dat is al voldoende bevonden om te spreken van een vastlegging," volgens de Werkgroep. Die e-mail is in digitale vorm (binaire code) opgeslagen en voldoet, volgens de Werkgroep, aan de definitie van "vastlegging". Vastlegging is een van de testen om te bepalen of een werk in grijpbare vorm is gereproduceerd.
Er wordt echter nog gediscussieerd over het feit of leden van mailinglijsten stilzwijgende toestemming verlenen, vanwege het feit dat ze zich hebben aangemeld op de mailinglijst, om hun "originele" werken (berichten) te laten reproduceren. Door een bericht op een lijst te laten plaatsen verschaft die persoon feitelijk kopieën van dat bericht aan ieder lid van de mailinglijst.
"… volgens de wetten van de Verenigde Staten… vormt het plaatsen van materiaal waarop copyright rust, in het geheugen van een computer een reproductie van dat materiaal…. ." (Werkgroep) Ook het scannen van een boek of ander document in een digitale vorm wordt beschouwd als het reproduceren van dat materiaal. Alle werken die gedigitaliseerd worden worden daarmee gekopieerd. Het is nog onduidelijk, of er ook sprake is van inbreuk op de copyright bescherming als er vervolgens kopieën van het bericht dat op de mailinglijst is geplaatst naar andere lijsten wordt doorgestuurd.
- Inbreuk op copyright bescherming bestaat alleen als iemand beweert dat het werk van een ander het zijne is.
- Veel mensen verwarren copyright met plagiaat. Er hoeft geen copyright op een werk te rusten om toch te kunnen spreken van plagiaat. Plagiaat is het verkrijgen van het werk van een ander door te beweren dat het je eigen werk is. Bijvoorbeeld, als Jo de Vries een brief schrijft aan zijn vrouw en Jo Dokus neemt diezelfde brief (of een kopie ervan) en stuurt deze naar zijn vrouw met zijn eigen naam eronder, dan is Jo Dokus schuldig aan plagiaat. Hij is ook schuldig aan het overtreden van de copyright bepalingen, omdat hij een kopie van de brief heeft gemaakt. Als Jo de Vries de brief in het jaar 1700 heeft geschreven, dan rust er nu geen copyright bescherming meer op die brief, en overtreedt Jo Dokus dus niet de copyright wetten, maar wel is hij nog steeds schuldig aan het plegen van plagiaat.
- Er is alleen sprake van inbreuk op copyright als de overtreding schade toebrengt aan de houder van het copyright of als het vanwege de winst wordt gedaan.
- Als rechtbanken proberen om schadevergoedingen toe te kennen in gevallen waarbij het copyright is overtreden, dan kunnen ze rekening houden met hoeveel economische schade er is toegebracht. Maar ook als er geen economische schade is toegebracht kan de overtreder van het copyright toch veroordeeld worden tot het betalen van een schadevergoeding. Ook hebben de rechtbanken zowel openbare bibliotheken als scholen schuldig bevonden aan overtreding van copyright bepalingen, alhoewel beide non-profit organisaties zijn. De schade ligt in het feit van de inbreuk zelf, niet in de economische consequenties van die overtreding.
- Genealogie boeken worden beschouwd als naslagwerken en zijn daarom niet beschermd door copyright.
- Het volgende valt onder de noemer "literaire werken" en valt daarmee onder de copyright bescherming als het ook maar een heel klein gedeelte van originaliteit of creativiteit bevat: "computer programma's, artikelen, romans, gidsen, computer databases, essays, catalogi, poëzie, woordenboeken, encyclopedieën, en ander naslagmateriaal". (Werkgroep)
- Omdat biliotheken beschikken over fotokopieermachines waar bibliotheekboeken door het personeel gekopieerd wordt, zal het wel toegestaan zijn om te kopiëren.
- Bibliotheken werken onder een reeks van strenge richtlijnen die rekening houden met de rol die bibliotheken spelen als faciliteiten voor openbaar onderzoek. Bibliotheken mogen onder zeer beperkte omstandigheden (zoals de noodzaak om een breekbaar exemplaar van een historisch boek te beschermen) één kopie van het werk waarop copyright rust maken. Bibliotheken zijn verplicht om een copyright bericht op de machine te bevestigen om niet aansprakelijk gesteld te kunnen worden als een medewerker van de bibliotheek een kopie maakt van een werk waarop copyright van toepassing is.
- Reproducties in grote aantallen van bloemlezingen waarop copyright van toepassing is op het Internet is legaal omdat het hier alleen maar gaat om boeken met feiten.
- Genealogen kunnen hiermee in troebel water aan het vissen zijn. Bloemlezingen zijn werken "die gevormd worden door het verzamelen en samenstellen van materialen die al eerder bestonden of van gegevens die geselecteerd en gecoördineerd of op dusdanig wijze worden geschikt dat het resulterende werk in zijn geheel een origineel werk oplevert…." Volgens de Werkgroep "is het copyright in het geval van een bloemlezing … beperkt tot de originele selectie of schikking van de feiten of andere elementen van de samenstelling; bescherming van de bloemlezing breit zich echter nooit uit naar de feiten of de elementen." Het werk van de samensteller heeft nog geen recht op copyright bescherming ook al is er jaren van hard werken voor nodig geweest om de gegevens te verzamelen. Copyright bescherming beperkt zich alleen tot datgene wat er origneel en creatief aan het werk is.
De jury moet nog steeds een uitspraak doen over de mate waarin copyright bescherming van toepassing is op bloemlezingen van "feiten". Wetsvoorstel 354, dat op dit moment in het Congres van de Verenigde Staten behandeld wordt, kan verregaande gevolgen hebben voor de mogelijkheid die onderzoekers zullen krijgen om de feiten die in zulke werken gevonden worden te gebruiken om daarmee hun eigen werk te creëren. Enkele voorstanders van het wetsvoorstel 354, "Anti-Piraterij Wet voor verzamelingen van informatie" genaamd, hebben gevraagd om een termijn van bescherming die ligt tussen de 15 jaar en de eeuwigheid.