IIGS Nieuwsbrief - Oktober 1998
Van genealogen wordt gezegd dat ze Pietje Precies zijn over documentatie. Waarom dan zijn genealogen niet even zo nauwgezet als het er op aankomt om eigendom van materiaal te vermelden, door eenvoudigweg mensen de erkenning te geven die ze verdienen? En waarom zijn ze zo slordig in het gebruik van werk dat door anderen is verricht zonder toestemming van de maker?
Geregeld verschijnen er artikels in online publicaties. Zo gauw als deze artikels verschenen zijn kun je ze op mailinglijsten en in andere genealogische publicaties op zien duiken. Soms worden de auteurs en/of de publicaties geciteerd. Vaak ook niet. De IIGS Nieuwsbrief publiceerde een artikel in de editie van september. Het artikel en de IIGS Nieuwsbrief vallen onder copyright. Sinds de Nieuwsbrief op 1 september online gepubliceerd werd is het betrokken artikel in meer dan 20 nieuwsgroep-mailinglijsten verschenen en in verschillende genealogische publicaties.
Geen enkele keer werd er contact opgenomen met de auteur van het artikel of met de redactie van de IIGS Nieuwsbrief om toestemming te verkrijgen om het artikel opnieuw af te drukken. Vermelding van de eigenaar van het artikel gebeurde slechts sporadisch: soms was het aanwezig, vaak onvolledig, soms geheel afwezig en in één geval werd het eigendom aan een ander toegeschreven.
In een ander recent geval werd een gedicht met de titel "Volkstellers" vrijelijk via mailinglijsten verspreid, waarbij de auteur als "onbekend" werd vermeld. Uiteindelijk zette iemand via de lijst RESEARCH-HOWTO-L@rootsweb.com de zaak recht. Het gedicht was oorspronkelijk getiteld "Voices In My Heat" en was geschreven door Darlene Stevens. De naam van de auteur was verloren gegaan door achteloosheid bij het onderling verspreiden van het gedicht over een enorme hoeveelheid nieuwsgroepen.
Het antwoord op het probleem is misschien gelegen in onwetendheid. Slechts weinig mensen weten over copyright wetten of nemen er de tijd voor om deze te onderzoeken. Het is waar dat de wetten verwarrend zijn, maar eenvoudige omgangsvormen zijn eigenlijk het enige waar iedereen zich aan hoeft te houden.
Bijvoorbeeld, het copyright van de Verenigde Staten, zoals dit uitgelegd wordt op U.S. Copyright Office Home Pagina, zegt het volgende:
Copyright is een vorm van bescherming die de wetten van de Verenigde Staten (artikel 17, U.S. Code) bieden aan auteurs van "originele werken van auteurschap" waaronder literaire, dramatische, muzikale, artistieke en bepaalde intellectuele werken. Deze bescherming wordt geboden aan zowel gepubliceerde als niet gepubliceerde werken. Sectie 106 van de Copyright Wet van 1976 geeft de eigenaar van het copyright over het algemeen het exclusieve recht onderstaande zaken te verrichten of toestemming te verlenen aan anderen om de volgende zaken te doen:
Bovendien hebben bepaalde auteurs van werken op het gebied van de visuele kunsten de rechten van eigendom en onschendbaarheid van hun werk zoals omschreven in artikel 106A van de Copyright Wet van 1976.
- het reproduceren van het werk dat onder copyright valt in kopieën of geluidsdragers;
- het maken van afgeleide werken gebaseerd op het werk dat onder copyright valt;
- het in het openbaar verspreiden van kopieën of geluidsdragers van het werk dat onder copyright valt door middel van verkoop, of andere vorm van eigendomsoverdracht, of door verhuur, leasing of uitlening;
- het in het openbaar uitvoeren van het werk dat onder het copyright valt, als het literaire, muzikale, dramatische en choreografische werken en pantomimes en speelfilms en andere audiovisuele werken betreft;
- het in het openbaar vertonen van het werk dat onder het copyright valt, als het literaire, muzikale, dramatische en choreografische werken, pantomimes en schilderijen, grafieken of beeldhouwwerken betreft, waaronder de individuele beelden van een speelfilm of andere audiovisuele werken; en
- in het geval van geluidsopnames, de uitvoering van het werk in het openbaar door middel van een digitale audio weergave.
Met andere woorden, alleen de eigenaar van het werk dat onder copyright valt kan toestemming verlenen over de reproduktie van dat werk. Gewone omgangsvormen vereisen dat de persoon die het werk wil gebruiken er toestemming voor vraagt. Als ik de grasmaaier van mijn buurman wil lenen, dan zou ik hem om toestemming vragen. Als ik een artikel zou willen lenen om in mijn nieuwsgroep te publiceren zodat anderen daar ook plezier aan kunnen beleven, dan zou ik toestemming aan de auteur vragen. De meeste auteurs zullen die toestemming geven op voorwaarde dat ze erkend worden als de schrijver van het artikel.
Het is belangrijk om te weten, dat copyright verondersteld wordt! Als de auteur of maker eenmaal copyright heeft verkregen, hoeft hij niet langer meer een copyright bericht op het werk te plaatsen.
Hier volgt een ander scenario. Iemand stelt een vraag in een nieuwsgroep en na wat onderzoek verricht te hebben, schrijf ik een antwoord. Mijn antwoord is uitsluitend mijn eigen werk. Ik kan de bronnen citeren voor de data die ik in mijn antwoord heb opgenomen, maar de manier waarop ik de informatie presenteer is uitsluitend mijn eigen creatie. Word ik als de auteur beschouwd? Ja! Moet mijn naam vermeld worden als iemand anders mijn antwoord kopieert en het naar een andere mailinglijst stuurt? Ja!
De webpagina over copyright recht van de Universiteit van Pennsylvanië Intellectueel Eigendom in het Informatie Tijdperk zegt dat, alhoewel publieke berichten in Usenet en privé emails gewoonlijk gekopieerd en opnieuw ingezonden worden, ze echter karakteristiek genoeg "aan de eisen voldoen van een origineel werk van auteurschap dat in een grijpbare vorm van expressie is vervat. Ze zijn niet in het public domain geplaatst; over het algemeen volstaat alleen het einde van het copyright of een ondubbelzinnige verklaring door een auteur om een werk in het public domain te plaatsen."
Onder bepaalde omstandigheden kunnen de openbare berichten op usenet onder het uitgangspunt van "eerlijk gebruik" en "geïmpliceerde toestemming" vallen. In zulke gevallen kunnen ze zonder bronvermelding gekopieerd worden. Het openbare bericht moet dan niet commercieel van aard zijn geweest en mag ook geen artistiek of dramatisch werk zijn geweest. Definities van artistiek en dramatisch kunnen zeer subjectief zijn, dus is het altijd veiliger (en beleefder) om toestemming te vragen voordat je iets opnieuw in het openbaar publiceert en om de originele auteur van dat bericht te vermelden.
Wat voor werken vallen er dan in het public domain? De webpagina van de Universiteit van Pennsylvanië geeft een opsomming van de vereisten van het public domain:
- Het copyright kan verlopen zijn.
- Het werk kan een werk van de Regering van de Verenigde Staten zijn; op zulke werken is het copyright niet van toepassing.
- Het kan een werk zijn waarvoor geen copyright verkregen kan worden. Er kan bijvoorbeeld geen copyright verkregen worden voor titels, namen, korte zinnen en slogans ( 37 C.F.R. 202.1(a) ). Let er echter op dat deze wel als handelsmerk gebruikt kunnen worden. Voor de copyright wet behoren ze tot het public domain, maar de wet over handelsmerken biedt bescherming aan deze werken.
- Het copyright kan zijn opgegeven. Het werk kan bijvoorbeeld gepubliceerd zijn zonder vermelding van copyright voordat de wet gewijzigd werd en er geen apart bericht van copyright meer vereist werd (op 1 maart trad de Berne Conventie Implementatie Wet, PL 100-568, 102 Stat. 2853 in werking).
- Het copyright kan zijn opgeheven. Dit gebeurt zelden. Voor opheffing is het nodig dat de houder van het copyright het copyright op willen heffen. Hier is in het algemeen een ondubbelzinnige verklaring voor nodig of een openbare handeling door de houder van het copyright waaruit zijn of haar bedoeling blijkt om het werk aan het public domain te geven. National Comics Pub. v. Fawcett Pub., 191 F.2d 594, 598 (2d Cir., 1951). Een verklaring dat iedereen die dat wil het werk onbeperkt mag reproduceren, uitvoeren of tentoonstellen kan voldoende zijn. Het simpelweg in het openbaar op een computer netwerk plaatsen is geen opheffing van copyright.
Alhoewel ik de copyright wetten van de Verenigde Staten in dit artikel heb gepubliceerd, moet de lezer er zich van bewust zijn, dat de meeste landen soortgelijke copyright bescherming bieden. Internationale copyright verdragen gaan ook boven de nationale grenzen uit.
In eenvoudige woorden: de auteur van een werk "bezit" dat werk, net zoals mijn buurman zijn grasmaaier "bezit". Als er kopieën van een gepubliceerd werk verkocht worden, dan bezit de eigenaar van die kopieën echter niet het intellectuele eigendom dat dat werk vertegenwoordigt. Als ik in de plaatselijke boekenwinkel een boek koop, dan ben ik alleen de eigenaar van het papier waarop het gedrukt is en niet van het intellectuele eigendom. Ik kan het boek niet reproduceren, omdat het werk dat op die pagina's is afgedrukt aan de maker toebehoort. Net zoals in het geval waarin ik de grasmaaier van mijn buurman zou kopen: dan ben ik eigenaar van de grasmaaier, maar dit eigendom betekent niet dat ik ook de vakkennis van het grasmaaien van mijn buurman bezit.
Copyright wetten zijn nooit eenvoudig te interpreteren geweest. Ze zijn zelfs nog vager geworden in het electronische tijdperk waarin piraterij van andermans werk alleen maar een kopieer en plak actie vergt en een klik op de verzendknop in een email programma. De beste manier van handelen is om op veilig te spelen. Als de auteur of de uitgever bekend is, vraag dan toestemming om het werk te gebruiken en vermeld altijd de naam van de auteur en/of uitgever. Dat is de enige volledig veilige manier om er zeker van te zijn dat je je aan de wet houdt. Bovendien is het beleefd en ethisch.
Voor meer informatie over copyright wetten kun je een bezoekje brengen aan de volgende web sites:
De Copyright Wet
http://www.duq.edu/Technology/copy/copylaw1.html
Copyright pagina van de Duquesne UniversiteitU.S. Copyright Office Home Pagina
http://lcweb.loc.gov/copyright/
Verenigde Staten Copyright BureauIntellectueel Eigendom in het Informatie Tijdperk
http://homepage.seas.upenn.edu/~cpage/cis590/
De website van de Universiteit van Pennsylvanië beantwoordt enkele vragen